Rak jelita grubego - Badanie kliniczne

line

Rak jelita grubego to nowotwór, który rozwija się przez długie lata. Niestety w początkowej fazie, rozwój choroby przebiega niemal bezobjawowo. Może upłynąć nawet 10 lat zanim nowotwór poważnie zaatakuje organizm, dlatego jego wykrycie jest bardzo utrudnione.

Mając na uwadze ukryty rozwój choroby, jeszcze przeprowadzanie badań kontrolnych, które pozwalają wykryć nowotwór już we wczesnym stadium, staje się jeszcze bardziej istotne. Badania kontrolne pozwalają wykryć nowotwór w bardzo wczesnej fazie rozwoju i bardzo zwiększają szanse na jego wyleczenie. Rak jelita grubego dotyka aż 12% mężczyzn i 10% kobiet chorych na nowotwory.

Nowotwór jelita grubego - przyczyny

Nowotwory jelit zaliczane są do rozrostów nowotworowych i mogą przebiegać w sposób łagodny bądź złośliwy. Duża ilość różnorakich komórek powoduje, że występuje możliwość wystąpienia wielu nowotworów o innej budowie komórkowej i przebiegu klinicznym w tym samym czasie. Naczyniaki, tłuszczaki oraz mięśniaki nie muszą być konsultowane z lekarzem, jednak sami nie będziemy w stanie postawić diagnozy.

Rozpoznanie raka jelit opiera się na badaniu histopatologicznym, pobraniu wycinków, badaniu radiologicznym, a także wziernikowaniu. Niestety, nadal nie są do końca znane przyczyny raka jelita grubego. Niemniej, podejrzewa się, że istnieje istotny związek pomiędzy jego występowaniem, a czynnikiem genetycznym czy pokarmowym. Oznacza to więc, że ten rodzaj nowotworu może być dziedziczny.

Uważa się również, że predyspozycją do jego wystąpienia może być dieta bezbłonnikowa z nadmiarem tłuszczów. Owa dieta powoduje metabolizm określonych związków chemicznych w organizmie w kierunki produkowania substancji, które zwiększają ryzyko raka. Ponadto, dieta bezbłonnikowa spowalnia perystaltykę jelit. Obecność błonnika w pokarmie jest niezwykle korzystna dla naszego organizmy, ponieważ pobudza perystaltykę. Ponadto, wśród innych przyczyn pojawienia się raka jelita grubego wymienia się: niską aktywność fizyczną, palenie tytoniu, cukrzycę, a także otyłość.

Rak jelita grubego - przerzuty

Nowotwór jelita grubego rośnie wewnątrz jelita i tworzy polipowaty twór. Zdarza się także, że rozrasta się na zewnątrz w kierunku tkanek. Drogą naczyń krwionośnych może tworzyć przerzuty raka, głównie do wątroby. Chociaż zdarza się również, że atakuje płuca, jajniki, nadnercza i kości.

medic

Objawy i leczenie raka jelita grubego

Jak już wcześniej wspomniano objawy mogą pojawić się stosunkowo późno, jeżeli jednak zauważyliśmy u siebie poniższe dolegliwości to koniecznie należy skonsultować się z lekarzem. Wśród objawów nowotworu jelita grubego występują:

  • częste i pogłębiające się zaparcia

  • zmiana konsystencji wypróżnień

  • ból podczas wydalania kału i krwawienie z odbytu

  • problemy z wypróżnieniem

  • zwężenie wydalanych stolców i obecność śluzu

  • uczucie pełności w jamie brzusznej

W rozpoznaniu raka jelita grubego wykorzystuje się liczne badania. Należy do nich m.in. wziernikowanie odbytnicy, badania radiologiczne oraz tomografia komputerowa. Zdecydowanie najważniejszym badaniem jest jednakże analiza histopatologiczna pobranego wycinka. Przebieg leczenia zmian nowotworowych jest ściśle uzależniony od rodzaju raka, a także jego lokalizacji. W większości przypadków zaleca się wykonanie zabiegu operacyjnego. W przypadku, gdy występują przeciwwskazania do operacji, stosuje się radioterapię, chemioterapię i ogólne leczenie wzmacniające. Nowotwór jelita grubego najszybciej może wykryć kolanoskopia.

U osób ze zdiagnozowanym rakiem jelita oznacza się stężeniu antygenu rakowego CEA we krwi. Jest to marek nowotworowy podwyższony u pacjentów z nowotworem jelita grubego. Im jego stężenie jest wyższe, tym gorsze są rokowania. Samo izolowane podwyższenie CEA nie pozwoli jednak na rozpoznanie nowotworu, gdyż ten parametr może być podwyższony także w innych chorobach. Niemniej, to na jego podstawie po operacji stwierdza się nawrót choroby.

Przerzuty do wątroby

Rak jelita grubego bardzo często tworzy przerzuty na wątrobę, co jest niebezpieczne dla naszego organizmu. W 30% zmiany występują jednocześnie w momencie rozpoznania raka i świadczą o stopniu zaawansowania choroby. Z początku rozwijające się przerzuty (w tym również przerzuty raka do wątroby) nie powodują żadnych objawów klinicznych. Dopiero później pojawia się utrata wagi, złe samopoczucie, uczucie pełności, a nawet obrzęki kończyn dolnych i płyn w jamie otrzewnej. Rzadko może wystąpić też żółtaczka. Leczenie przerzutów do wątroby opiera się głównie na ich operacyjnym usunięciu, bądź też przy pomocy zabiegu radioembolizacji.

Jak zapobiegać nowotworom jelita grubego?

Zapobieganie chorobie jest bardzo trudne, gdyż nadal do końca nie wiadomo z jakich przyczyn powstaje akurat ten rodzaj nowotworu. Możemy jednak zastosować się do kilku zasad, które odgrywają istotną rolę w profilaktyce tej choroby. Po pierwsze musimy pamiętać o regularnym wypróżnianiu i unikaniu leków, które obniżają odporność organizmu (np. zbyt częste przyjmowanie antybiotyków). Po drugie zaś koniecznie należy unikać powstrzymywania oddania stolca. Wówczas dochodzi bowiem do podrażnienia błony śluzowej przez szkodliwe gazy, a także związki chemiczne. Wreszcie, po trzecie, ważne jest dbanie o zbilansowaną dietę, która jest bogata w błonnik i produkty gruboziarniste. Należy za to ograniczyć produkty wędzone i spleśniałe. Lepiej odstawić używanie preparatów przeczyszczających, które mogą doprowadzić do szybkiego uzależnienia i unikać chemicznego jedzenia.

Rokowania

Im wcześniej wykryty rak jelita grubego, tym większa szansa na pełne wyleczenie. Niestety, z związku z tym, że ta choroba rzadko kiedy wykazuje objawy w pierwszej fazie, większość przypadków rozpoznawana jest dopiero w zaawansowanym stadium, co znacznie utrudnia proces leczenia. Obecnie w momencie postawienia diagnozy tylko 60% chorych zostaje zakwalifikowanych do operacji usunięcia guza. U 40% nowotwór jest już zbyt rozwinięty, dlatego stosuje się terapię, której celem jest spowolnienie postępu choroby. Wskaźniki informujące o przeżywalności chorych z rakiem jelita grubego znacznie się poprawiły na przestrzeni ostatnich lat. Aktualne średnie 5-letnie przeżycie to ok 45%. W ostatniej fazie choroby ta liczba wynosi już jedynie 7%.

Alarmujące statystyki

Nowotwór jelita grubego to 3 najczęściej występujący nowotwór złośliwy, jest to także druga najczęstsza przyczyna zgonów w Polsce. Uważa się go za chorobę cywilizacyjną. W naszym kraju częstość zachorowań wzrasta o ok. 2,5 % rocznie. Podobnie wygląda to również w innych krajach Europy Zachodniej oraz w Stanach Zjednoczonych. Na szczęście spada umieralność z powodu raka jelita grubego, głównie z uwagi na jego coraz lepszą wykrywalność. Nadal jednak co trzeci pacjent w chwili rozpoznania posiada już przerzuty na wątrobę. Najczęściej dotykają one wątroby i niego rzadziej płuc. Na tym etapie wyleczenie nowotworu jest bardzo trudne. Z tego powodu bardzo istotne jest uświadamianie pacjentów na temat raka jelita grubego. Każda osoba, która ukończyła 50 rok życia powinna zgłosić się na badanie. Wiek jest bowiem jednym z czynników ryzyka rozwoju tego raka. Tylko w Polsce rocznie wykrywanych jest ponad 14 tysięcy przypadków zachorowań, które prowadzą do ponad 10 tysięcy zgonów. Statystyki są więc nieubłagane.

Podsumowanie

Wczesne wykrycie nowotworu jelita grubego ma bardzo duże znaczenie w jego późniejszym leczeniu. Nasza szansa na całkowitego usunięcia guza o wiele wzrasta. Potrzebne będą do tego badania kontrolne. Myślenie, że ten problem nas nie dotyczy jest błędne. Już teraz jest to drugi najczęstszy powód zgonów w naszym kraju, co tylko pokazuje jak ważne jest dbanie o własne zdrowie i codzienna profilaktyka. Nie czekajmy aż wystąpią pierwsze objawy, wówczas stadium choroby może być już bardzo zaawansowane.