Rak wątroby - Badana kliniczne

line

Diagnoza choroby i testy

Nowotwory wątroby dzieli się według dwóch głównych grup - rak podstawowy, który swój rozwój zapoczątkował w organie wątroby oraz rak drugorzędowy (wtórny), który zapoczątkowany został w innej części ciała (np. jelito grube), po czym nastąpił przerzut do wątroby.

Rak podstawowy wątroby

Nowotwór podstawowy wątroby nazywany hepato-cellular (HCC), jest najczęściej występującym nowotworem wątroby, guz w tym przypadku powstaje bezpośrednio w tkankach wątrobowych. U znacznej liczby pacjentów borykających się z nowotworem tego rodzaju występuje również marskość wątroby, która może być skutkiem różnych następstw (np. ciężkie zapalenie wątroby czy nadużywanie alkoholu). Rozwój nowotworu wątroby zaczyna się najczęściej w komórkach leżących w kanale żółciowym.

Nowotwór drugorzędowy (wtórny)

Występujący na skutek przerzutu do wątroby, nowotwór może rozwijać się w każdym innym organie ciała ludzkiego.

Najczęściej występującym przerzutem do wątroby jest przerzut z raka jelita grubego.

Objawy i powstawanie raka wątroby

Niestety nowotwór wątroby we wczesnych stadiach rozwija się praktycznie bez objawowo.

Niekiedy u pacjentów z późniejszą diagnozą tego nowotworu występują takie objawy jak:

- Ból brzucha (prawa górna strona)

- Obrzęk brzucha

- Gorączka

- Żółknięcie skóry i oczu (żółtaczka)

- Nudności

- Słabość

- Utrata wagi i apetytu

Diagnoza choroby i testy

Rak wątroby zazwyczaj diagnozowany jest poprzez szereg, różnego rodzaju testów. Diagnoza może obejmować:

Badania krwi

Wykonywana dla sprawdzenia ogólnego stanu zdrowia, a także aby sprawdzić i ocenić poprawność funkcjonowania wątroby i ocenić konkretne markery nowotworowe.

Ultrasonografia

Za pomocą fal dźwiękowych pobierany jest bardziej szczegółowy obraz wątroby.

CT

Specjalistyczny obraz rentgenowski, który wykonany jest z wielu różnych kątów w celu zbudowania trójwymiarowego obrazu organu.

Rezonans magnetyczny (MRI)

Zabieg podobny do skanowania CT, ale zamiast promieniowania rentgenowskiego wykorzystuje magnetyzm w celu zbudowania obrazu organu.

Biopsja wątroby

Przy pomocy igły pobierana jest mała część tkanki wątroby, która następnie badana jest pod kątem komórek nowotworowych.

Laparoskopia

Małe wycięcie w dolnej części brzucha umożliwia włożenie cienkiego mini-teleskopu (laparoskopu) do spojrzenia na wątrobę i pobranie próbki tkanki wątroby.

Jeśli przeprowadzone testy wskazują na występowanie wtórnego nowotworu wątroby (przyjąć można, iż w ciele pacjenta znajduje się nowotwór pierwotny), wówczas przeprowadzane są najczęściej dodatkowe testy i badania w celu zlokalizowania nowotworu pierwotnego.

Opcje leczenia raka wątroby

Sposoby podejmowanego leczenia raka wątroby zależą przede wszystkim od tego, czy jest to rak pierwotny czy wtórny.

Strategia leczenia każdego z przypadków ustalana jest najczęściej przez konsultacje chirurgów, onkologów medycznych, radioterapeutów i gastroenterologów (zespół wielodyscyplinarny).

Opcje leczenia nowotworu wątroby mogą obejmować:

Chirurgiczne usunięcie nowotworu

Chemioterapia - zarówno tabletki, jak i zastrzyki leków przeciwrakowych. Czasami są one wstrzykiwane bezpośrednio do tętnicy, która karmi guz w wątrobie.

Ablacja fal radiowych (RFA) - wewnątrz chorego organu umieszczona zostaje sonda, która przy pomocy mikrofali niszczy guz.

Procedury radiologiczne - istnieją inne procedury przeprowadzane przez radiologów do selektywnego wstrzykiwania chemioterapii do sfer bezpośrednio do guza.

Radioembolizacja pierwotnego raka wątroby

Jednym ze sposobów leczenia raka wątroby jest zabieg radioembolizacji, polegający na niszczeniu komórek nowotworowych wewnątrz wątroby poprzez silne dawki radioterapii, umieszczone w małych próbkach, ukierunkowanych bezpośrednio na nowotwór. Zabieg wykonywany jest najczęściej przez radiologa.

Radioembolizacja wykonywana jest w przypadku nowotworów, których nie można usunąć przy pomocy interwencji chirurgicznej. Zabieg ten jest też bardzo często stosowany w sytuacji kiedy wewnątrz wątroby znajduje się wiele, małych guzów.

Radioembolizacja jest bardzo skutecznym sposobem leczenia raka wątroby, niestety zabieg ten stosowany jest w niewielu szpitalach w Polsce.


Leczenie raka wątroby

line

Przed leczeniem

Dzień przed leczeniem, wykonywany jest szereg badań, w tym angiogram i symulacja leczenia. Angiogram ma za zadanie pokazać naczynia krwionośne w wątrobie i pomaga mapować miejsca, do których należy ukierunkować promieniowanie. Test trwa około 45 minut, a jego wyniki obserwowane są przez około 3-4 godziny. Niekiedy przeprowadzane są inne badania, jak np. badanie płuc. Jeśli wyniki wszystkich niezbędnych testów są dobre, pacjent jest gotowy do przeprowadzenia leczenia. Zazwyczaj zabieg przeprowadzany jest około 1-2 tygodnie później.

Podczas leczenia (dzień podania)

Wykonany zostaje ponownie angiogram. W okolicy pachwiny zostanie wprowadzony cewnik, który przechodzi przez tętnicę wątrobową. Małe cząstki promieniotwórcze są następnie wprowadzane bezpośrednio do wątroby poprzez tętnicę. W ten sposób bardzo duża dawka promieniowania ukierunkowana jest bezpośrednio do guza, powodując bardzo niewielkie uszkodzenie zdrowej tkanki wątroby. Procedura trwa około godziny, a pacjent jest uważnie obserwowany przez kolejne 3-4 godziny przed zabraniem do oddziału ogólnego.

Skutki uboczne przy radioembolizacji

Po wykonanym zabiegu mogą pojawić się skutki uboczne w postaci objawów grypowych, nudności, bólu i gorączki. Działania niepożądane mogą być leczone standardowymi lekami. Pacjent zazwyczaj może wrócić do domu w ciągu 24 godzin od zakończenia zabiegu.